GİRİŞ

 

         Çağdaş bir okul projesi olan Müfredat Labortuvar Okulları Modeli (MLO) içerisinde yer alan ve onüç ilkeden birisi olan Öğrenci Merkezli Eğitimle (ÖME) 1999 yılında tanıştım. Yurtiçinde yüzlerce yazı ve araştırma taradım. İşin içine girdikçe bu konuda teorik olarak herkesin birşeyler söylediğini ama uygulamada hemen hemen hiçbir yapılmadığını keşfettim. Görev yaptığım Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (EARGED) içerisinde yer alan Eğitimi Geliştirme Şubesinde her biri alanında uzman kişilerden bir ekip kurarak ve alanında uzman akademisyenlerden destek alarak çalışmalarımız bir ekip olarak devam ettik.

 

Yaklaşık bir yıl süren zorlu bir çalışmanın sonunda ÖME Modelini taslak olarak oluşturarak pilot uygulamaya koyduk. Alanda yaptığımız her zorlu çalışma aslında bir değişim çalışmasıydı. O dönemde mevcut programın içeriğini bozmadan öğrenci merkezli halde sınıf içinde uygulamak ve uygulatmak gerçekten çok emek gerektirdi. İki yıllık pilot uygulamanın sonucunda gördük ki doğru yolda ve doğru adımlarla işe başlamışız. Yaptığımız çalışmanın eğitim sistemimize yeni bir soluk ve heyecan getireceğini de keşfetmemiz uzun sürmedi. Sonuçta bugün, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından geliştirilen programlar ve uygulamaları artık öğrenci merkezli.

 

İlk adımda ekip içinde yer alan değerli meslektaşlarım Songül DEMİREZEN, Murat İBİŞ, Ümit TERZİ, Ahmet ERDOĞAN, Hayrinisa EROĞLU’na çok yoğun duygular içerisinde teşekkür etmek istiyorum. Tüm zorluklarına karşın iyi ki bir araya gelmişiz. İyi ki ekip ruhu içerisinde çalışmışız.

 

Öğrenci Merkezli Eğitim Uygulama Modelinin özetini öğretmen arkadaşlara katkı sağlaması amacıyla bu köşede yayınlıyorum.

 

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM

 

 

Eğitim insanlığın var olduğu andan itibaren sürekli güncelleşen kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. İlkel toplumlarda sistemli ve planlı olmamış, bireyin yetişmesi ve eğitilmesinde toplumsal normlar ve töreler etkili olmuş, bu da yerleşik kültürün öğrenilmesi ile sınırlı kalmıştır. Eğitim,

Antik Çağlarda; soylulara özgü olmuş,

Feodal Toplumlarda; kilisenin denetiminde kalmış,

Kapitalist Toplumlarda; kitlesel nitelik kazanmış, bunun uzantısı olarak profesyonel anlamda okul ve öğretmen kavramları ortaya çıkmıştır

Kitlesel olarak yapılan geleneksel eğitim uygulamalarında bireyin bağımsızlığı ve kişisel farklılıkları unutulmuş, öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamaktan hızla uzaklaşılmıştır. Bunun sonucu olarak okullar birer fabrika görünümüne bürünmüştür.

 

Eğitim Bilimci ve Düşünürlere Göre Eğitim

 

·              Kişinin davranış örüntülerini değiştirme süreci, (Tyler 1950).

·              Kişinin toplumsal ve kişisel yeteneklerinin geliştirilmesi için seçilmiş ve denetlenmiş bir çevreyi kapsayan toplumsal süreç, (Good 1959).

·              Belli bilgi, beceri ve görüşleri okullar gibi kurumlar yoluyla kuşaktan kuşağa aktarma, (Kneller 1966).

·              Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istendik ve kasıtlı olarak değişme meydana getirme süreci, (Ertürk 1972).

·              Kişinin davranışında, kendi yaşantısı yoluyla istendik yönde ve bir dereceye kadar kalıcı değişmeler meydana getirme süreci, (Özçelik 1981).

·              Oluşan biyo-kimyasal değişmelere dikkat çeken Sönmez (1989) eğitim, çevre ayarlaması yoluyla kişinin beyninde istendik biyo-kimyasal değişmeler oluşturma süreci.

·              Eğitim, çocuğun kendi olanaklarının, yeteneklerinin sınırları içinde gelişmesini sağlayacak amaçlı, bilinçli ve planlı bir yaşantıdır Ercan (1995).

·               

Felsefi Görüşlere Göre Eğitim

 

İdealizm’e göre, insanın bilinçli ve özgürce Tanrı’ya ulaşmak için sürdürdüğü çabalar,

Realizm’e göre, yeni kuşağa kültürel mirası aktararak,onları topluma uyuma hazırlama süreci,

Pragmatizm’e göre, kişi yaşantılarını inşa yoluyla yeniden yetiştirme süreci, (Butler 1957).

Marxizm’e göre, insanı çok yönlü eğitme, doğayı denetleyerek onu değiştirecek ve üretimde bulunacak biçimde yetiştirme süreci,

Kişinin doğal olgunlaşmasını artırma ve onun bu özelliğini göstermesini sağlama işi, (Sönmez, Eğitim Felsefesi 1994)

 

Eğitim ve okul kavramlarının ortaya çıkışı, radikal eleştirileri de birlikte getirmiştir (William Godwin, Francisco Ferrer, İvan Illich).

Sürecin temel öğesi öğrencidir. Bu nedenle de sistemin diğer öğeleri Öğrenci merkezli olarak yürütülmelidir.

 

Niçin Öğrenci Merkezli Eğitim?

·              Milli Eğitimin Genel ve Özel Amaçları,

·              Milli Eğitim Temel Kanunu

·              Yedi ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planları

21.yüzyılda Türk toplumunun profil,;“ düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, bilgiyi yaratıcı bir şekilde kullanabilen, bilgi çağı kimliğine uygun, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, kendini tanımaktan ve açıklamaktan korkmayan bireyler ” şeklinde belirtilmiştir.

Ayrıca :

 

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (1948),Çocuk Hakları Bildirgesi (1959),Dünya Eğitim Bölge Konferansı (1960-1966),Uluslar arası Çocuk Yılı (1976),Üçüncü Dünyada Kadın Konferansı (1985), Herkes İçin Eğitim Dünya Konferansı (1990),E-9 Eğitim Zirvesi,Dünya Toplumsal Kalkınma Zirvesi (1995) ,Uluslar arası Çocuk İşçiliği Konferansı (1997)

 

AB; bilgi beceri ve yeterliliği geliştirmek amacıyla bir süreç içinde İhtiyaç duyan tüm bireylerin eğitim potansiyellerini kullanmasıdır. Buna bağlı olarak “Yaşam Boyu Öğrenme “,Sokratse vb. yaklaşımları eğitimde amaç edinmeler.

 

Bu konferans, forum, sözleşme, bildiri ve yaklaşımların ortak noktası:

·              Eğitim her çocuğun hakkıdır,

·              Herkesin eğitim hakkı güvence altına alınmalıdır,

·              Kadınlara eğitimde eşit haklar tanınmalıdır,

·              Temel eğitim çok geniş bir vizyonla ele alınmalıdır,

·              Özürlü çocuklar, gençler ve yetişkinler için her düzeyde eşit eğitim fırsatı sağlanmalıdır,

·              Özel eğitim gereksinimleri ülkelerin eğitim stratejilerine dahil edilmelidir,

·              Herkese yüksek kaliteli, evrensel ve zorunlu eğitim verilmelidir...vb.

 

 Müfredat Laboratuvar Okulları Modelinde İse Öğrenci Profili ;

“ ...bilimsel ve akılcı düşünme becerisine sahip, araştırmacı ve sorgulayıcı, bilgiyi ezberleyen değil bilgiye ulaşabilen, bu bilgiyi kullanıp paylaşabilen, iletişim kurma becerilerine sahip, teknolojiyi etkin bir şekilde kullanabilen, kendini gerçekleştirmiş ve bunun yanı sıra insanlığın ortak değerlerini de sahiplenmiş, yaratıcı, üretken, takım çalışmasına yatkın, öğrenmeyi öğrenmiş ve yaşam boyu öğrenmeyi benimsemiş “ bireyler olarak belirlenmiştir. ......bu kavramlar eğitime ve okula yeni anlamlar yüklemektedir. Çağımız öğrencisinin gereksinim duyacağı değişim, öğrenciyi doğrudan sistemin merkezine yerleştirme gerekliliğini ve bunun sonucunda; “ Öğrenci Merkezli Okul ”, “ Öğrenci Merkezli Eğitim ”, “ Okul Merkezli Sistem ” kavramları gündeme gelmektedir.

 

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM İÇİN DEĞİŞİMVE GELİŞİM SÜRECİ

 

Örgütsel değişim ve yenileşmeyi (Schermarhorn-1980)

        1. Düşünce yaratma,   2. Başlangıç denemeleri, 3. Yapılabilirliğin belirlenmesi 4. Son uygulama

Planlı değişme çabalarını (Kurt Lewin) 1. Donmuşluğu çözme, 2. Değiştirme,    3. Yeniden dondurma

 

“ Müfredat Laboratuar Okulları Modeli” ile “ Planlı Okul Gelişim Modeli ” Schermarhorn ve Lewin’in Değişim ve yenileşme konusundaki öngörüleri ile örtüşmekte.

 

 

DEĞİŞİM SÜRECİ

 

 

A-  SİSTEMİK DEĞİŞİM

1.Basamak : Çalışma ekibinin oluşturulması

2.Basamak : Program,öğretim ve değerlendirme arasındaki ilişkiyi kavrama

3.Basamak : Okulun vizyonunu geliştirme

4.Basamak : Yıllık eylem planını hazırlama

5.Basamak : Eylem planı alt basamaklara bölünür

6.Basamak : Süreç değerlendirmesi basamaklarında gerçekleşir.

 

 

B- BİREYSEL DEĞİŞİM

..... ancak bireylerin ilgileri doğrultusunda ve bu İlgilerine uygun çalışma ortamları dikkate alındığı durumlarda değişim başarıya ulaşır. Bireysel değişim süreci sonucunda öğrenci, öğretmen, yönetici ile okulun  yeri ve rolü de yeni yaklaşım doğrultusunda değişecektir.

 

 

ÖME OKUL VE AİLE İLİŞKİSİ

Okulun etkililiğini artırmak için, çocuğun okula başlayıncaya kadar ve okula devam ederken ailede verilen informal eğitiminin uyum içinde olması, dolayısıyla ailenin okula katılımının sağlanması gereklidir.

 

 

ÖME TOPLAM KALİTE

Eğitimin niteliğini geliştirmek ve öğrenci  başarısını artırmak için eğitim örgütlerinin, öğrencilerin ve toplumun beklentilerine cevap verecek alt yapının oluşturulması gerekir. Okulda paylaşımcı, işbirliğine dayalı bir çalışma sistematiğinin gerçekleştirilmesi “Eğitimde Toplam Kalite Yönetimi” uygulamalarının başarılması ile mümkün olur.

 

 

ÖME OGYE VE ÇALIŞMASI

Okulun ve çevresinin standardının yükseltilmesine yardım eden OGYE; Çalışma grupları vasıtasıyla okul, öğrenci, veli ve çevrenin bilgilendirilmesi çalışmalarını yapar. Bilgilendirme çalışmalarının planlanması ve uygulanmasında Kariyer günleri düzenlemek, mesleki bilgiler, okula uyum programları, öğretmeni takdir ve teşvik edici programların oluşturulmasını sağlar.

 

 

Eğitim

Felsefesi

Dayandığı

Felsefi Temel

Eğitim Amacı

Eğitimin Rolü

(Öğretmen)

Eğitim Prg. Odak Nokta

Daimicilik

Realizm

Rasyonel kişileri eğitmek Üstün zekalı kişiler yetiştirmek

Sokratik yöntemi kullanır,

Klasik konular Edebi çözümler

Sabit program

Esasicilik

İdealizm

Yetenekli kişileri yetiştirmek

Geleneksel değerlerin yaygın şekilde kullanımı

Temel beceriler ve temel konular

İlerlemecilik

Pragmatizm

Demokratik ve sosyal yaşamı geliştirmek

Problem çözme ve bilimsel araştırmalarda yol gösterici

Hümanistlik eğitimi Radikal eğitim reformu

Yeniden Kurmacılık

Pragmatizm

Toplumu yeniden yapılandırmak ve geliştirmek Değişim ve sosyal reform için eğitim

Değişim ve reformların temsilcisi Araştırma ve proje başkanı

Eğitimde fırsat eşitliğinin yeniden işlevsel eştirilmesi

 
 
 
ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM UYGULAMA MODELİ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM UYGULAMA MODELİ İLKELERİ

 

Öğrenci merkezli okulun özelliklerini ve öğrenmeyi sağlayan çevresel koşullar açısından öğrenciyi ve öğrenme sürecini tanımlayan öğrenci merkezli eğitimin on iki ilkesi ortaya konmuştur.

 

Ayrıca  öğrenci merkezli eğitim psikolojisinin on altı ilkesi ile öğrenci merkezli eğitimin on iki ilkesindeki pek çok ifade iç içedir.

 

Öğrenci Merkezli Eğitimin On İki İlkesi

 

İlke 1: Öğrenmeyi Öğrenmek Esastır

Öğrenme sürecinin doğası olarak öğrenme, bireyin kendi algıları, düşünceleri ve duygularından süzerek edindiği bilgi ve deneyimlerden anlamı keşfetmesi ve yapılandırması sürecidir. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde öğrenmeyi öğrenmek esastır.

 

İlke 2: Her Öğrenci Öğrenebilir

Her öğrenci, elde ettiği verilerden bir anlam yaratmak, bunu gözden geçirmek ve diğerleri için anlaşılır hâle getirmek üzere çaba gösterir. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde her öğrenci öğrenebilir olarak kabul edilir.

 

İlke 3: Her Öğrenci Öğrenirken Eski ve Yeni Bilgiler Arasında Özgün Bağlantılar Kurar

Bilginin yapısı gereği her öğrenci daha derin bir anlama etkinliğini yapılandırmak için eski ve yeni bilgileri arasında özgün bağlantılar kurar. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde her öğrencinin yeni bilgi ile eski bilgileri arasında bağlantılar kurmasına önem verilir.

İlke 4: Düşünmeyi Öğrenmek Sorgulayıcı ve Yaratıcı Düşünceyi Geliştirir

Öğrenci, nasıl düşüneceğini plânlayıp, gözlemleyip, değerlendirerek, sorgulayıcı ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirir. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde her öğrencinin düşünmeyi öğrenmesine öncelik verilir.

 

İlke 5: Başarabilme Duygusu İçsel Güdülenmeyi Sağlar

Öğrencinin kontrol düzeyi, sorumluluk duygusu, hedefleri, ilgi alanları, yeterlilikleri ve beklentileri başarma güdüsünü besleyen etmenlerdir ve güdüleme öğrenmeyi etkiler. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde her öğrencinin motivasyonuna önem verilir.

 

İlke 6: Öğrenme Olumsuz Deneyimlerle Engellendiğinde Zorlaşır

Her öğrenci doğal bir öğrenme eğilimine sahiptir. Bu eğilim olumsuz deneyimlerle engellendiğinde öğrenme zorlaşmaya başlar. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde her öğrencinin başarabilme deneyimini yaşaması için onların bireysel farklılıklarını dikkate alan fırsatlar yaratır.

 

İlke 7: Merak Yaratıcılık ve Kompleks Düşünmeyi Harekete Geçiren Ödevler Öğrenciyi Daha Zorlarını Başarabilmeye Güdüler

 

Merak, yaratıcılık ve kompleks düşünmeyi harekete geçiren, güdü artırıcı ve öğrenmeye öğrenmeyi geliştiren ödevler öğrenciyi giderek zorlaşan ödevler yapmaya güdüler. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde ödevler her öğrencinin başarabilme deneyimini yaşaması için yaratılacak fırsatlardan biri olarak görülür.

 

İlke 8: Her Öğrenci Farklı Zamanda Farklı Türde ve Farklı Hızda İlerleyerek Gelişir

Öğrenmenin gelişimsel doğasına bağlı olarak her öğrenci farklı zamanlarda, farklı gelişim adımları boyunca ilerleyerek gelişir. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde öğretim etkinliklerinin ve ortamlarının plânlanmasında farklı öğrenme türleri ve hızları dikkate alınır.

 

İlke 9: Farklı Özelliklerdeki Öğrencilerin Birbirleri İle Etkileşimi Öğrenmeyi Kolaylaştırır

Farklı özgeçmiş, ilgi ve değerlere sahip bireylerin birbirleri ile etkileşimi, öğrenmeyi kolaylaştırır. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde işbirliğine dayalı öğrenme gibi grup çalışmalarını ön plâna çıkaran öğretim stratejilerine ağırlık verilir.

 

İlke 10: Öğrenciler Arasındaki Olumlu İlişkiler Öğrenmeyi Artırır

Öğrencilerin birbirine destek olması, ilgi ve saygı göstermesi gibi olumlu ilişkiler öğrenmeyi artırır. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde grup çalışmaları ve sosyal etkinlikler öğrenciler arasında olumlu ilişkilerin geliştirilebilmesi için yaratılacak fırsatlar olarak görülür.

 

İlke 11: Her Öğrenci Öğrenmeye Karşı Farklı Yetenek ve Eğilime Sahiptir

Her öğrenci kalıtsal olarak taşıdığı genler ve çevresel etmenlerin bir araya gelmesi ile şekillenir ve bu nedenle öğrenciler öğrenmeye karşı farklı yetenek, tercih ve eğilimlere sahiptir. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde bu farklılıklar dikkate alınarak öğretim etkinlikleri çeşitlendirilir ve teknoloji ile desteklenir.

 

İlke 12: Her Öğrenci Yeni Bilgileri Kendi Kalıplarına Göre Kavrayıp Benzersiz Bir Anlama Yaratır

Her öğrenci yeni fikirleri inanç, anlama, yorumlama ve tutum süzgeçlerinden geçirerek işler ve benzersiz bir anlama yaratır. Bu nedenle, öğrenci merkezli eğitimde ölçme ve değerlendirme çalışmalarında her öğrencinin gelişiminde gösterdiği ilerleme dikkate alınır.

 

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİLERİ

  1. ÖMEUM- Müfredat Programları Yeniden Yapılandırılır ve Uygulanır
  2. ÖMEUM-Öğrenci Merkezli Okul Kavramını Destekleyen Değerler Benimsenir ve Uygulanır
  3. ÖMEUM-Öğrenci Merkezli Eğitimi Destekleyen Yaşam Becerileri ve Ders Dışı Etkinlikler Benimsenir ve Uygulanır
  4. ÖMEUM-Eğitim Teknolojisi Sistemli Bir Şekilde Yapılandırılır ve Uygulanır

5.ÖMEUM-Ölçme ve Değerlendirme Sistemi Yeniden Yapılandırılır ve Uygulanır

 

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM UYGULAMA MODELİ HEDEFLERİ

1.Kendini tanır ve bireysel özelliklerini farkında olur,

2.Bireysel, gelişim için isteklidir,

3.Kendini gerçekleştirir,

4.İş birliği ve grup çalışmasına isteklidir,

5.Öğrenmeyi öğrenir,

6.Düşünme becerilerini geliştirir,

7.Akademik becerileri yaşam becerilerine dönüştürür,

8.Etkili iletişim becerisini kazanır,

9.Teknolojiyi etkin kullanır,

10.Zamanı ve enerjisini verimli kullanır.

 

 

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM UYGULAMA MODELİNDE BENİMSENEN DEĞERLER

 

1.    Bütün Öğrenciler Öğrenmeye Karşı İstekli, Öğrenme Potansiyeline Sahip ve Birbirlerinden Farklıdırlar

2.    Öğretmenler, Farklı Yöntemleri, Farklı Hızlarda Kullanarak Öğrencilerin Öğrenmelerini Kolaylaştırırlar

3.    Öğretmenler Performanslarını Geliştirmeli ve Öz Değerlendirme Yapabilmelidir.

4.    Öğretmenler Bütün Öğrencilerin Öğrenmesini Kolaylaştırmak İçin Gerekli Koşulları Yaratmalıdır

5.    ÖME Yönetici, Öğretmen, Öğrenci, Aile, Okul Çalışanları ve Çevre Süreç İçerisinde Yer Alır

6.    ÖME Değerlendirme Öğrencilerin Öğrenmelerini ve Gelişimlerini Destekler

 

ÖME UYGULAMA MODELİNDE BENİMSENEN YAKLAŞIMLAR

 

EĞİTİM FELSEFELERİNDEN,

 

İLERLEMECİLİK VE YENİDEN KURMACILIK

 

Eğitim Amaçları Bölümünde

Demokratik ve toplumsal yaşamı geliştirmek

Toplumu yeniden yapılandırmak ve geliştirmek

Değişim ve toplumsal reformu esas almak

 

Eğitimde Öğretmen:

·        Problem çözme ve bilimsel çalışmalarda yol gösterici

·        Değişim ve reformların temsilcisi

·        Araştırma yöneticisi ve proje başkanı

·        Öğrencilerin problemlerinin farkına varmalarına yardımcı

 

Eğitim Programlarındaki Odak Noktada, İlgili programlarda hümanistik eğitimi ama radikal eğitim reformunu benimsemesi,

Eğitimde fırsat eşitliğinin yeniden işlevselleştirilmesini temel alması.

 

ÖĞRENME VE ÖĞRETME KURAMLARINDAN

1.    Miller’ in Bilgi İşleme Kuramı

2.    Gagne’ nin Öğrenme Koşulları Kuramı

3.    Piaget’ nin Genetik Epistemolojik Kuramı

4.    Vygotsky’ nin Sosyal Gelişim Kuramı

5.    Bruner’ in Yapıcı Kuramı

6.    Gardner’ ın Çoklu Zeka Kuramı

7.    Guthrie’ nin Bitişiklik Kuramı ,Bu Modelde  Esas Alınmıştır.

 

YAŞAM BECERİLERİ VE DERS DIŞI ETKİNLİKLER

 

21 yy anlayışında Kuantum fiziği ve Kaos Kuramı bulunmaktadır “...... Bir problemi o problemi yaratmış olan düşünce düzeyi ile çözemezsiniz. Dünyaya yeni bir gözle bakmayı öğrenmeliyiz” (Einstein). Ne şekilde tanımlanırsa tanımlansın, eğitim insanlara birtakım becerileri kazandırmak üzere tasarlanmalıdır.

 

*Uzaya ilk fırlatılan roketin,

*Atatürk’ün Samsuna çıkışının,

*Fatih’in İstanbul’u fethini, tarihlerini bilmek önemlidir. Bu tarihleri ezberletmek yerine bu olayların hangi önemli olaylara başlangıç teşkil ettiği ve dünya düzenini nasıl değiştiğinin araştırılması, yorumlanması ve tartışılmasının sağlanması gerekmektedir.

....tüm bunlar beyne veri yükleme işleminden başka Bir şey değildir. Eğitim sistemimizde bugüne kadar veri yükleme işlemi yapılmıştır. Bilgi doğrudan problem çözümü ile ilgilidir.

Bugün, bir okuldan mezun olan öğrenci neredeyse toplumun yabancısı durumuna düşmekte, topluma uyum sağlamaları zaman almaktadır. “ Oysaki onları topluma hazırlamada en önemli ölçüt onlara evrensel anlamda beceri kazandırmaktır” 21 yy bireyin öğrenme sürecinde dikkat etmesi ve aynı zamanda çözmesi gereken bazı temel problemler vardır. Bunlar:

1. Küresel ve yerel problemler

2. Geleneksel ve modern problemi

3. Uzun süreli düşünceler ve kısa süreli düşünce problemi

4. Rekabet ve fırsat eşitliği

5. Bilginin olağanüstü genişlemesi ve insanın bu bilgiyi alma kapasitesi problemi

6. Maddi ve manevi problemler

 

YAŞAM BECERİLERİNİN GEREKÇELERİ

 

* YB, yaşamı daha mükemmel ve daha mutlu kılmaya yönelik temel özelliktir

* Evrensel problemlerin artması ve çözümlerinin de evrensel olması

Eğitim her alanda her an yaşanan bir süreçtir. İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için gereksinim duydukları bilgi, beceri, davranış ve tutumları öğrenerek edinirler. Toplumlar şu anda “Bilgi Çağını” yaşamaktadır. Başarı bilgiyi üretme ve kullanma becerisine bağlı olacaktır.

 

ÖĞRENME VE ANLAMI

 

Öğrenme değişken bir yapıya sahiptir. Kişilere, konulara ve şartlara göre değişir.

 

Öğrenmenin amaçları:

1. İhtiyaçları karşılamak

2. Etkinlikleri artırmak

3. Koşullara daha iyi uyum sağlayabilmek

4. Belirsizliği yenmek ve tahmin yapabilmek

5. Rekabet edebilmek

6. Başkalarına karşı sorumlulukları yerine getirebilmek

7. Potansiyelinin tamamını kullanabilmek

 

Bilmenin Ölçüsü:

Bilginin ölçüsü bir konuda sahip olunan bilginin “kapsam” ve “derinliği” demektir. ...kapsam ve derinlik kadar, amaçlara uygunluk ve etkinliklere sağladığı katkının ölçüsüyle de ifade edilebilir. Bilginin ölçü düzeyi;

 

1. İhtiyaç düzeyi

2. Etkinlik düzeyi

        -Bilgi sahibi olma düzeyi

        -Anlama düzeyi

        -Bilgiyi kullanabilme düzeyi

        -Bilgiyi yansıtabilme düzeyi

Öğrenme sürecinin aşamaları;

        1. Gözlem ve algılama

        2. Anlama ve yorumlama

        3. Uygulama ve sınama

        4. Yansıtma

 

Becerilere Giriş:

Öğrenmenin gerçekleşmesi, tutarlı bilgilerin kazanılması, beyindeki bilgi ve beceri izdüşümlerinin kalıcı olması için, bir süreç içinde düzenlenmelidir. Bu süreçler bir model olarak kullanıldığında son derece anlamlı öğrene sağlar. Süreçlerin bir yaşam becerisi haline getirilmesi ve gerektiğinde kullanılması son derece önemlidir. Bu süreçler:


1.Gözlem yapma

2.Sınıflandırma

3.Ölçme

4.Verileri yorumlama

5.Çıkarımda bulunma

6.Sonuçları açıklama

7.Değişkenleri kontrol etme

8.Modeller ve kuramlar geliştirme

9.Hipotez oluşturma

10.Yordama

 

Bu süreçler gerçeğe, doğru verilere ve doğru çözümlere ulaşmak için uygulanması gereklidir. Süreçleri yaşam becerisine dönüştürmek gereklidir.

 

Beceri oluşturmada eğitim sistemi, amaçlar ve hedefler

Eğitim sürecinde gerçekleştirilen öğrenme üç boyutta ortaya çıkar.

1.Eğitim sistemi

2.Toplumun öğrenme mekanizmaları

3.Kurumun öğrenme mekanizmaları

Eğitim sistemlerinin dört ana amacı vardır. Bunlar:

  1. Sosyal bir varlık olarak bir arada yaşamanın gerektirdiği bilgileri bireylere kazandırmak
  2. Bireylerin düşünme kapasitelerini geliştirmek
  3. Bireylerin birlikte yaşamanın gerekli kıldığı davranış biçimlerini edinmelerini sağlamak
  4. Sosyal bir varlık olarak bir arada yaşamanın ortaya çıkardığı ve çok gerekli olan genel ve özel becerilerin bireyler tarafından edinilmesi için ortamlar yaratmak

21 yy insan profili “ düşünme, algılama ve Problem çözme yeteneği gelişmiş. bilgiyi yaratıcı bir şekilde kullanabilen, bilgi çağı kimliğine uygun, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, kendini tanımaktan ve açıklamaktan korkmayan bireyler “ olarak öngörülmekte.

Bu profil ayrıca VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile Müfredat Laboratuvar Okulları Modelinde öngörülen insan profili ile de örtüşmektedir. Bu profildeki insanı yetiştirebilmek için “Temel Akademik Beceriler” ile “Yaşam Becerilerinin” kazanılması ve bunların ders dışı etkinliklerle desteklenmesi gereklidir.

 

 

KAYNAKÇA:

 

A.Ü. E.B.F. Eğitim Yönetimi ve Planlaması ve Halk Eğitimi,24-28 Eylül 1990, Bildiriler III, Ankara, 1993.

——— Eğitim Bilimleri I. Ulusal Kongresi, 24-28 Eylül 1990, Bildiriler I, Ankara, 1993.

AKIN, Besim, C. ÇETİN, V. EROL, Toplam Kalite Yönetimi Uygulamalarından Örnekler, İstanbul, 1998.

AKYÜZ, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, İstanbul, 1993.

AKSOY, H. Hüseyin, Kurumsal Reformu Zorlayan Güçler, (EARGED HİE Ders Notu), Ankara, 2002.

——— Değişme  ve Yenileşme, MEM Yönetici Adayları Eğitim Semineri Ders Notu, Ankara, 2000.

ALKAN, Cevat, Eğitim Teknolojisi, Ankara,1998.

———. Eğitim Teknolojisi, Ankara, 1997.

ARSLAN, M. Metin, Milli Eğitim Bakanlığı İle İlgili Mevzuat, Yönetmelikler, Ankara, 1993.

ARAL, N. Dokuz ve Dört Yaşlarındaki Çocukların Yaratıcılıkları ile Sosyo Ekonomik Düzey  ve  Cinsiyet Arasındaki İlişkinin İncelenmesi,  Eğitim ve Bilim, Ankara, Sayı:101, Temmuz 1996.

ANSELMO, Creativity and Fluency, Day Care and  Early  Education, 11(3), 1988.

ATAMAN A. Eğitim Sürecinde Yaratıcılık, Yaratıcılık ve Eğitim,TED Yayınları, No:17.

BLACK C.E. Çağdaşlaşmanın İtici Güçleri (Çeviren: Fatih Gümüş), Türkiye İş Bankası Yayınları No: 123, Ankara, 1996.

BACANLI, Hasan, Duyuşsal Davranış Eğitimi, No:127, Ankara, 1999.

BAŞARAN, Ethem.İ. Örgütsel Davranışın Yönetimi, AÜEF. No:111, Ankara, 1982.

BAŞBAY, Alper, Çoklu Zeka Kuramına Göre Eğitim Programları ve Sınıf İçi Etkinliklerin  İncelenmesi, HÜSBE. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2000.

BEYERBACH,B.A. and.J.M. Smıth. Using A Computerized Concept Mapping Program to Assess Preservice Teachers,  Thinking About Effective Teaching, 1990. 

BLOOM, Benjamin, G. Madaus, T. Hostıngs, Evaluation to Improve Learning, NewYork, 1991.

BİLEN, Mürüvet  Plandan Uygulamaya Öğretim, Anı Yayıncılık, Ankara, 1999.

BROWN, Sally. Carolyn Earlam. Phil Race. 500 Tips For Teachers,  Kogan Page Limited, London, UK.

CARMICK, Robert, Mary JONES. Curriculum Evaluation in School, 1986.

CAMPHELL,L.ve diğerleri Teaching § Learning Trough Multiple Intelligences, V.27,N.10, 1990.

CHRİS, Kyrıacou. Essential Teaching Stills,  Basil Blackwell LTD, Oxford, England, 1991.

CLARK, Barbara  Groving up Gifted (4 th edition), Macmillan Publ.Co.New York, 1992.

DAVİD, Reynolds, P. Cuttonce. Research,Policy and Practice,1992.

DAVİD, Nunan. The Learning-Centered Curriculum, Chambridge Applied Linguistich, 1991.

DEBOLT P. Gary. Teacher Induction and Mentoring, USA ,1992.

DEBORAH J. Stıpek. Motivation to Learn From Theory to Practice.

DEMİREL, Özcan. Genel Öğretim Yöntemleri. Ankara.1994.

———. Eğitimde Program Geliştirme,  Pegema yayıncılık, Ankara, 1999.

———. Plandan Değerlendirme ve Öğrenme Sanatı, Pegema Yayıncılık, Ankara,1999. 

———. Türkçe Programı ve Öğretimi, Ankara,1996.

———. Eğitimde Program Geliştirme Kuramdan Uygulamaya, Ankara, 1997.

———. Öğrenme Sanatı.Ankara,1999.

DEMİREL, Özcan. KAYA, Zeki . Öğretmenlik Mesleğine Giriş, Ankara, 2001.

DERSHIMER,G.M. ve diğerleri. Choosing Among Alternatives for Tracing Conceptual  Chance, Teaching and Teacher Education, V.8,N. 5/6.

DPT. VII Beş Yıllık Kalkınma Planı, Ankara, 1995.

———. VIII Beş Yıllık Kalkınma Planı, Ankara, 2000.

D.W. Jonson § R.T. Johnson, Making cooperative Learning  Work, Theory Into Practice,1999.

———. How Can We Put Cooperative Learning Into Practice?, The Science Teacher, 2000.

DİAMOND, S. Inside Design.Creating Your Enviroment Confield Press. Son Fransisco, 1997.

DONN, Byrne. Techniques For Classroom Interaction, Longman, NewYork, 1987.

D.W. Jonson § R.T. Johnson§ K.a. Smith Active Learning , Cooperation  in The College  Classroom . Edina , M. N,  Interaction, 1991.

Educational Horizons Preparing For the 21 st Century, Volume 73, Number 1, Foll 1994.

EDMONDSON, Katherine M. Concept Maps and Develepment of Cases For Problem-Based  Learning, Academic Medicine, V.69. N.2, 1998.

———. Maximizing Interaction Through Cooperative Learning. ASSE Prism.7, 1998.

EARGED. Müfredat Laboratuvar Okulları Modeli, Ankara,1999.

———. Eğitim Teknolojisi Kılavuzu, Ankara, 1999.

———. Ailenin Çoçuğun Okuldaki Eğitimine Katılım Sorunları ve Katılımın Sağlanması İçin  Alternatif Bir Model,  Ankara, 2000.

EGGEN, D. Kauchac D, Education Psychology, 1992.  

Eğitim ve Bilim, Ekim 1998, Cilt 22, Sayı 110.

EĞİTİM SEN.  Demokratik Eğitim Kurultayı, Ankara, 1998.

ERDEM .M, Akman,Y. Eğitim Psikolojisi, Arkadaş Yayınları, Ankara, 1995.

E. Aronson§S. Patnoe , The Jigsaw Classromm; Building Cooperation in The Classroom . Newyork: Longman. 1997.

ELLİS, A.K.,Fouts J.T. Research on Educational Innovations. Eye on Education Inc, USA, 1993.

FİDAN, Nurettin,  Eğitim Psikolojisi  Okulda Öğrenme ve Öğretme, Alkın Yayın Evi, 1996.

GARDNER H. DevelopmentalPsycology. Boston. Lttle Brownand Company, 1978.

GENTRY C.G. Intruduction to Insructional Development, Process and Techniques, Wodsworth Publishing Company, 1994.

GETSELS J.§Jakson P. Creativityand İntelligence, N.Y.Wley, 1962.

GÜVENÇ, Bozkurt. Yaratıcılığın Toplumsal ve Kültürel Boyutları, Yaratıcılık ve Eğitim, TED Yayınları, No.17.

GLASGOW, Neal, New Curriculum For New Times, A guide Student Centered Problem Based  Learning.

HARMİN, Merill, Inspiring Active Learning, Virginia, 1994.

HAZEL, E.H and PRESSOR. Relationship Between Students Conceptual Knowledge and Study Strategies-Part 2: Student Learning in Biology, International Journal of Science  Education, V.13. N.4. 1991.

HEİNİCH, R. Molendo M Russel J.D. Instructional Media and New Technologies of Instruction, NewYork, 1993.

HYERLE, David. Thinking Maps. Seeing is Undarstanding. Education Leadership.V.53. 1996

I. Harste § K. Short, What Educational Difference Does Your  Theory of Lnguage Make?  Queensland, Australia, 1988, s.4. 

JEGEDE, O.J, F.F ALAIYEMOLA and P.O.OKEBUKOLA. The effect of Concept Mapping on Students, Anxiety and Achievement in Biology, Journal of Research in Science Teaching, V.27.N.10 1990.

JOHNSON, D. Johnson.R, Joining Together: Group and Group Skills, Allyn and Bacon. A Paramount Communication Company 160 Gould Street Needham Heights. MA 02194. USA

——— Cooperation and Competition: Theory and Research, Edine Minnesota: Interaction  Book Company.

KAYA, Reşit A., Kitle İletişim Sistemleri, Ankara, 1988.

KAYA .Y.K. İnsan Yetiştirme Düzenimiz,  Bilim Yayınları, Olgaç Matbaası, 1990.

KAĞAN. J. Psychology For Education, USA, Allyn, 1978.

KALAYCI, Nurdan. Sosyal Bilgilerde Problem Çözme ve Uygulamalar, Ankara, 2001.

KEMERTAŞ  İ . Uygulamalı Genel Öğretim Yönetim Yöntemleri, Geliştirilmiş İkinci Baskı, İstanbul, Birsen Yayınevi, 1997.

KEIG, L.§ Waggener, M, Collaborative Peer Review ; The Role of Faculty in Improving  College Teaching ASHE-ERİC Higher Education Report No;2 . Washington D.C. George  Washington University. 1994.

KILLEN, R, Improwing Teaching Through Reflective Partnerships. To Improve the Academy. StillwaterOK$ Professional and Organizational Development. Network in Higher  Education, 1995.

KÜLAHÇIOĞLU, Şermin,  Ezbersiz Eğitim, Eğitim Bilimleri Dergisi.

KONGAR, Emre, Toplumsal Değişme Kuramları ve Türkiye Gerçeği, İstanbul, 1981.

LOWRY, C.M.. “Supporting and Facilitating Self Directed Learning” 1996 (ed312457 html. www. ed. gov) Self Directed Learning As . a Development Method. 

LUKE, Prodromou. Mixed Ability Classes. MacMillan. Publishers LTD.1992.

MEB. Onbeşinci Milli Eğitim Şurası, Ankara.

———. Onaltıncı Milli Eğitim Şurası, Ankara, 1999.

———. Hizmetiçi Eğitimde Program Geliştirme El Kitabı, Ankara, 1996.

MEB.TTK. Fen Bilgisi Dersi Öğretim Programı, Tebliğler Dergisi, Ankara, Kasım 2000.

MANGIR. M. Çağatay, Aral , N.  Alt ve Üst Sosyo Ekonomik Düzeydeki Dokuz Yaş  Çocuklarının Yaratıcılıklarını Etkileyen Bazı Faktörlerin İncelenmesi, Eğitim ve Bilim. 1991.

MİCHAEL, Lewis, Jimmie Hill. Practical. Technigues For Language Teaching.

NCA. Policies and Standards For School. Arizona State University. 1992.

ORAL, Behçet  Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt. 26, Sayı 122,  . Branşlara göre  Üniversite Öğrencilerinin Zeka Alanlarının İncelenmesi. Ankara, Ekim, 2001.

ÖZDEMİR, Servet, H. İ.YALIN. Her Yönüyle Öğretmenlik Mesleği, Ankara, 1998.

ÖZDEN, Yüksel, Öğrenme ve Öğretme. Yaratıcılığı Geliştirme, Düşünmeyi Öğrenme, Öğrenme  Biçimleri, Ankara, 1997.

———. Eğitimde Yeni Paradigmalar.

Peggy Patten. Developing. Social Skill, In Tadd. Cy Day Cere Center Connettions. 1996.

R. E. Slavin, When Does Cooperative Learning Increase Student Achievement, Psychologial Bulletin. 94, 1983.

———. Cooperative learning ; Theory , Research and Practice, Boston. Allyn§Bacon., 1990.

ROGUETTE M. L. Yaratıcılık. (Çev; Işın Gürbüz), İletişim Yayınları 2. Basım. İstanbul, Ağustos 1994.

R. Lazorowitz , “Learning Science in Cooperative Modes in Junior and Senior High Schools.Cognitive and. A Affective Outcomes in Secondary Schools  and Cooperative Learning .Theories , Models and strategies “(Eds) J. E. Peterson and A. D. Digby. New. York; Garland, 1995. 

ROBERT . O. Keohone. Teaching How to Ask Questions, About International Relations, 1998.

SLAVİN, R. Student Team Learning. Center For Research on Elementary and Middle School.1986.

SHALAWAY,L. Learning to Teach.Scholastic Inc.,2931 East Mc Carty Street,Jefferson City, MO,65102,1997.     

———. Structuring A Learner Centered School, IRI.Sky Light Training and Rublishsg.1994.

SAN, İnci, Sanatta Yaratıcılık, Yaratıcılık ve Eğitim, TED. Yayınları. No; 17. 1992.

SATTERTWAİTE, L. Instructional Media: Materials Production and Utitization, Iowa, 1990.

SBE Action. Adopted by the Caliornia State Board of Education march.10.1999.

SENEMOĞLU, Nuray Gelişim Öğrenme ve Öğretim Kuramdan Uygulamaya, Ankara, 1997.

SCHERENKO,L.Structuring A Learner Cendered School.Sky/ light Training and Publishing, Inc.2626 S.Clearbook Dr.Arlington Heights,IL.60005-5310

SELDİN .P  The teaching Portfolio; A Practical Guide to Improve Performance and Promotion Tenure Decisions, Bolton, MA; Anker Publishing Company. 1991.

SLAVİN, R. Student Team Learning. (Third Edition) Center for Research on Elementary and  Middle School.

SÖNMEZ .V. Yaratıcı Okul, Öğretmen, Öğrenci, Yaratıcılık ve Eğitim. TED.Yayınları, No;17.

SİLBERMAN, M. Active Learning:101 Strategies to Teach any Subject Allyn and Bacon com. Massochusetts. 1996.

SUNGUR .N. Yaratıcı Düşünce. Evrim Yayınevi, İstanbul, 1997.

SÖNMEZ, Veysel.  Eğitim Felsefesi, Ankara, 1994.

ŞAHİN, N. Nalan. Tıp Eğitimcileri İçin Eğitim Becerileri Rehberi, HÜ Halk Sağlığı Vakfı, Ankara, 1999.

TÜRKDOĞAN, Galip. Sanat Eğitimi Yönetimi, Ankara, 1984.

TİTİZ, Tınaz. Ezbere Hayır, İnkılap Yayınları, İstanbul, 1996.

———. Yaratıcı Düşüncelerinize İhtiyaç Var, Yaşadıkça Eğitim, 1997.

TORRANCE E.P. Test of Creative Thinking. N.J.,Personnel Press, 1996.

ÜLGEN G. Fidan E. Çocuk Gelişimi, İstanbul; Milli Eğitim Basımevi, 1997.

YAVUZER, H. Yaratıcılık, Boğaziçi Üniversitesi. II.Basım. İstanbul, 1994.

YAVUZ E. Kudret. Eğitim Öğretimde Çoklu Zeka Teorisi. Özel Ceceli Okulları Eğitim Dizisi-1. 2001.

YONTAR, A. İnsanda Yaratıcılığın Gelişimi, Yaratıcılık ve Eğitim, TED. Yayınları, No;17.1992.

WALTON, Mary. The Deming Management Method, Canada, 1998.

W.Johnson , G. Maruyama , R. Jonson , D. Nelson § L. Skon. Effects of Cooperative  and  Individualistic Goal Structures on Achievement; A meta Analysis, Psychologial Bulletin, 1981.

www.odu.ac.za/UDW/mission/ındex.ttml.2002

www.aaf.org.za/philmission.html.university of durban.westville.20002

www.fm.co.za.100/0121/currents/bcurrent.html.AAF.philosophy and mission. 2002

www.coltl.nus.sg /publications/snote/taught.html.2002

www.ercps.ed.uiuc.edu/eece/pups/digests.html.2002

www.eric.Syr.Edu./virtual/lessons/interdisciplinary/İNT0007.html.2002

www.utc.arizona.edu./tact3-2html-2002

www. mentalhelp.net/ Psyhelp/chap 11e.html

www.cudenver.edu/mryder/ite-data/activity.html

www.orci.com/vanzant/cbt.html

www.peabady.vanderbilt.edu/ctis/ıte

www.lincoln.ac.nz/educ/tip/52.html

www.seamankey.ed.asu.edu/mcisaac/emc503/assignments/agsign4/marrti.

www. jep. garnet.berkeley.edu

www.stemnet.nf.ca/apefinstit99.article on learning centered schools

www.teachervision.com